دسته
خرما
لینک ها
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 6100
تعداد نوشته ها : 102
تعداد نظرات : 6
Rss
طراح قالب
GraphistThem259
 امنیت در ساختمان سازی

خواسته‌ها و علاقه‌مندیهای کتابداران غلبا متفاوت‌ است.کوشش آنها از یک سو معطوف به فراهم آوردن امکانات بهینه دستیابی آزاد و آسان مـراجعه کنندگان به مواد و منابع کتابخانه است و از سوی دیگر مسئولیت حفظ و حراست دقیق و اطمینان بخشی‌ از‌ مجموعهء کتابخانه را بر عهده دارد.

گنجینهء کتابخانه نه تنها آینهء زندگی فرهنگی ومیراث گرانسنگ و با ارزش جامعه است بـلکه از ارزشافـزودهء مادی زیادی هم برخوردار است.امروزه قیمت‌ کتابها‌ روز به روز افزایش می‌یابد،و از آنجا که هزینهء خرید کتاب معمولا از بودجهء عمومی تأمین می‌شود و قیمتها سریعتر از بودجهء تخصیصی مصوب بالا می‌رود این گـرانی مـشکلاتی را‌ برای‌ کتابخانه‌ها به وجود آورده است،در (1). Leaflet,no.2.IFLA,Section of Librar Buildings and Equipment,Aug.1992. Robert Klaus Jopp."Security in Library Buildings".in:Library Building planning (2).مدیریت‌ کتابخانهء‌ عمومی‌ حسینیه ارشاد و مدرس دانشگاه آزاد‌ اسلامی‌

مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات » پاییز و زمستان 1374، سال ششم - شماره 3 و 4 (صفحه 108)

نتیجه‌ هر سال کتابدار با بودجهء محدودی که دارد تعداد عناوین کمتریرا می‌تواند خریداری کند، به عـلاوه بـاید برای حفظ ایمنی‌ کتابخا‌ تدابیر‌ تازه‌تری نیز بیندیشد و الزاما هزینهء بیشتری را متحمل‌ گردد‌.

حال که صحبت از ایمنی کتابخانه در میان است خاطر نشان کردن این نکته ضرورت-دارد که ایمنی سـاختمان‌ و مـواد‌ کـتابخانه‌ دارای جنبه‌های مختلفی است،از جمله ایـنکه کـتابخانه از چـه‌ چیزهایی مراقبت و محافظت کند،با چه تجهیزات امکاناتی این وظایف را انجام دهد،کدام نیروی انسانی را به‌ خدمت‌ گیرد‌.

با آگاهی از اطـلاعات بـالا،مـراحل ایمنی ساختمان کتابخانه را می‌توان‌ به‌ قرار زیر گـروه‌بندی کـرد:

1.حفاظت از ساختمان کتابخانه و مجموعهء آن در برابر آتش‌سوزی.

2.نصب دستگاههای هشدار‌ دهندهء‌ اعلام‌ آتش‌سوزی و اطفاء آن.

3.مراقبت از ساختمان در برابر کسانی که بـدون رعـایت‌ مـقررات‌ و یا‌ در اوقات ممنوع قصد ورود به کتابخانه را دارند.

4.حفط حراست از مـجموعه کتابخانه‌ در‌ برابر‌ سرقت.

5.ایمن‌سازی محلهای کار کارکنان و مراجعه کنندگان.

این مقاله به بررسی نکات بالا می‌پردارد‌ و روشن‌ مـی‌کند کـه گـوناگونی مسائل مبتلا به کتابخانه با نوع ساختمان و سازمان و مدیریت آن‌ و نـظارت‌ وپیـگیری‌ تدابیر اجرایی ارتباط نزدیک دارد.هدف دیگر این مقاله طرح الگو و نموداری برای تنظیم‌ و تدوین‌ چارچوب ایـمنی کـتابخانه و ارائهـء اطلاعات تجربی و عملی وراههای ایمن‌سازی کتابخانه‌های عمومی، تخصصی،دانشگاهی‌،و تحقیقاتی‌ است‌.

حـفاظت از سـاختمان کـتابخانه و مجموعهء آن در برابر آتش‌سوزی

نظر و ادعای اکثر کتابداران مبنی براینکه‌ کتابها‌ و وسایل کتابخانه به نـدرت در مـعرض آتـش‌سوزی قرار می‌گیرند،غالبا مستدل و مستند‌ نیست‌.این‌ عقیده به دلیل عدم آگاهی و فقدان اطـلاعات درسـت و گزارش شده از آتش‌سوزی در کتابخانه‌ها و کمبود‌ آمار‌ و ارقام‌ یا وجود آمارهای ناقص است.

آمـریکا تـقریبا تـنها کشوری است که تحقیقات‌ منظم‌ و مرتبی در مورد آتش‌سوزی کتابخانه‌ها انجام می‌دهد.از این تحقیقات اطـلاعات وسـیع و سودمندی دربارهء دلایل و عوامل‌ آتش‌سوزی‌ کتابخانه‌ها می‌توان به دست آوردو از نتایج پژوهشها برای پیـشگیری و مـقابله بـا‌ آتش‌سوزی‌ به

مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات » پاییز و زمستان 1374، سال ششم - شماره 3 و 4 (صفحه 109)

صورت کاربردی استفاده نمود.

خطر اصلی‌ و عمدهء‌ آتش‌سوزی‌ درکتابخانه‌ها متوجه کتابهاست،زیرا مـیزان آمـادگی‌ کتاب‌سوزی‌ به طور نسبی بالاست،مشکل بزرگتر در کتابخانه،سهولت سرایت آتش و خـطر افـزایش‌ سـریع‌ شعله‌وری است،علاوه بر این‌ ضایعات‌،استفاده از‌ وسایل‌ و تجهیزات‌ فنی و الکتریکی و الکترونیکی،در سطح وسیع‌ و گـسترده‌ خـطرات و زیـانهای دیگری رانیز تحمیل می‌کند که غالبا در مراحل اجرایی‌ به‌ خسارتهای ناشی از کـاربردایـن تجهیزات‌ فنی توجه کافی مبذول‌ نمی‌گردد‌.

در درجهء اول،ساختمان کتابخانه‌ باید‌ به گونه‌ای بنا شود که در بـرابر شـروع و انتشار و گسترش آتش سد ایجاد‌ کند‌ و مانع از سرایت و نفوذ دود‌ به‌ دیگر‌ بـخشهای سـاختمان گردد‌. سازمان‌ آتش‌نشانی و تجهیزات آن باید‌ بتواند‌ سـریع و مـؤثّر بـه اطفاء بپردازد و پرسنل و افرادی که در ساختمان بـه کـارمشغولند به‌ سلامت‌ و به فوریت از ساختمان در حال‌ حریق‌ خارج شوند‌ و ازصدمات‌ و خطرات‌ آتـش‌سوزی در امـان بمانند‌.

مطمئن‌ترین روش حفاظت کتابخانه از آتـش‌سوزی انـتخاب ساختمان مـناسب و سـازماندهی و تـجهیزات برنامه‌ریزی شده است،به‌ صورتی‌ کـه بـتوان حوادث ناگهانی و یا آتش‌سوزی‌ را‌ به‌ سادگی‌ مهار‌ کرد و به سرعت‌ از‌ گسترش آتـش جـلوگیری نمود.در اکثر کشورها مقررات و نظامات خـاصی برای جلوگیری از وقوع آتـش‌سوزیدر‌ سـاختمان‌ کتابخانه‌ها‌ وجود ندارد،بدون شـک احـتمال آتش‌سوزی همیشه‌ وجود‌ دارد‌.کتابخانه‌ باید‌ آمادهء‌ مقابله با آتش باشد و مهمتر اینکه راهـهای پیـشگیری را نیز بیاموزد.زیانهای ناشی از آتـش‌سوزی نـشان مـی‌دهد که خطرات آتـش‌سوزی و گـسترش آن بیش از میزانی است کـه‌ بـه تصور کتابدارانمی‌گنجد.زیرا آمارهای مستند و دقیقی از آتش‌سوزی کتابخانه‌ها در دست نیست،موارد معدودی هـم کـه گزارش شده زیانها و خسارات ناشی از آتـش‌سوزی کـتابخانه‌ها را روشن نـمی‌کند،مـخصوصا‌ کـه‌ دلایل وقوع آتش‌سوزی‌ها نـیز به درستی و با امانت گزارش نمی‌شود.

بعضی کشورها خطرات آتش سوزی ساختمانها را طبقه‌بندی کرده و از حـریق کـتابخانه در مکانها و سازمانهای مختلف یاد کرده‌اند،بـه‌ طـوری‌ کـه در مـورد پیـشگیری آتش‌سوزی ساختمان کـتابخانه نـمی‌توان اطلاعات ویژه و اساسی به دست آورد.تنها معیار جلوگیری از گسترش آتش در ساختمان کتابخانه‌ تقسیم‌ بخشهای مختلف کـتابخانه بـه قـسمتهای‌ مجزا‌ و مستقل است،به این معنی کـه فـضاهای سـاختمان کـتابخانه را بـرحسب شـرایط و مقررات محلی و ملی تفکیک کرده و دیوارها و کفهای یک مکان کتابخانه را از‌ مکان‌ دیگر جدا می‌کنند.این‌ جدایی‌ حایلی در برابر گسترش آتش ایجاد می‌کند و زمان سرایت آتش را معمولا بـین 60 تا 90 دقیقه بهتعویق

مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات » پاییز و زمستان 1374، سال ششم - شماره 3 و 4 (صفحه 110)

می‌اندازد،از طرف دیگر رعایت اصول مقاومت مصالح و اسکلت ساختمان نکتهء‌ حائز‌ اهمیتی است،یعنی اینکه ساختمان بتواند مدت بیشتری از خود-در برابر آتش-مقاومت نشان دهد. مـسئله مـهم دیگر تعبیه درهای مقاوم و فضاهای باز بین دیوارهای بخشهای کتابخانه،زمان سرایت‌ آتش‌ را تا‌ راه‌اندازی سیستم اطفاء طولانی‌تر می‌کند.درها باید با دست یا نوعی روش فنی باز و بستهشـود و چـه‌ بهتر که به صورت خودکار این عمل انجام گیرد.و گاهی هم‌ به‌ ضرورت‌ برای حمل و نقل چرخهای کتاب درها باید به صورت ثـابت بـاز بمانند.دراین گونه موارد درهـا ‌‌را‌ بـه دستگاه دودیاب تجهیز می‌کنند،به طوری که در برابر دود حساسیت نشان‌ داده‌ و خود‌ به خود بسته می‌شوند.

برای بالا بردن درجهء ایمنی راهروها و پله‌ها و نـجات اشـخاص به هنگام‌ آتش‌سوزیاز گـذاشتن مـواد و لوازم قابل اشتعال سر راه-که هم سد معبر‌ می‌کند و هم خطر گسترش‌ و سرایت‌ آتش را افزایش می‌دهد-جدا باید پرهیز کرد.

در موقع آتش‌سوزی معمولا از آسانسورها استفاده نمی‌شود.در موارد استثنایی با کنترل خـودکار و بـرای رسیدن به طبقهء اول،آسانسور را می‌توان به‌ کار انداخت.

دستگاه اعلام حریق و آتش‌نشانی

از عوامل اولیه واصلی آتش‌سوزی نقص فنی در ساختمان و غفلت و کوتاهی مسئولان حفاظت و حراست و احتمالا خرابکاری عمدی است.آتش غـالبا آهـسته و کند بـدون اینکه در‌ مراحل‌ اوّلیه قابل رؤیت باشد شروع می‌شود.بعد از زمان کوتاهی حرکت و نفوذ آن شتاب می‌گیرد.در این مـرحله خود را آشکار و قابل رؤیت می‌سازد.آتش‌سوزی غالبا شبها یا ایام تـعطیل‌ بـه‌ هـنگام خواب مأموران یا زمانی که آنها در محل حضور ندارند اتفاق می‌افتد. امروزه تجهیز کتابخانه‌هابه دستگاه اعـلام ‌ ‌دود و آتـش امری ضروری و استاندارد شده است. این سیستم منشاء‌ دود‌ و آتش را در همان لحظات اولیه اعـلام مـی‌کند و بـه مشامهمگان می‌رساند.

اعلام وقوع آتش‌سوزی فورا برای اخذ تصمیم به مراکزفنی ساختمان و سـازمان آتش‌نشانی اطلاع داده می‌شود که‌ هرچه‌ سریعتر‌ دودو آتش را در نطفه‌ خفه‌ کنند‌ و از سرایت احتمالی آن بـه بخشهای دیگر جلوگیری بـه عـمل آید و موجب مشکلات و خطرات مضاعف بعدی نگردد.

روشهای مقابله با آتش‌سوزی‌ و اطفاء‌ آن‌ در سالنهای مطالعه و مخزن کتابخانه از اهمیت بالایی‌ برخوردار‌ است.آتش‌سوزی‌های مختصر را با کپسولهاو اطفاء کننده‌های قابل حمل و نقل و پودردار مـی‌توان برطرف کرد،به شرط آنکه کپسولها‌ همیشه‌ کنترل‌ شده و آمادهء استفاده

مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات » پاییز و زمستان 1374، سال ششم - شماره 3 و 4 (صفحه 111)

باشند و مسئولان راه‌اندازی در لحظات حساس و ضروری‌ حضور داشته باشند با تسلط و اعتماد به نفس به اطفاء حریق بپردازند.

با ایـن هـمه،باید مأموران سازمان‌ آتش‌نشانی‌ را‌ از جریان واقعه مطلع ساخت که به موقع سربرسند،متأسفانه حمل‌ و نقل‌ و راه‌اندازی تجهیزات آتش‌نشانی غالبا خسارتهای قابل ملاحظه و سنگینی به بار می‌آورند،چه آنها فورا شـیرها و لولهـ‌های‌ آب‌پاش‌ را‌ به کار می‌اندازند. استفاده از آب فراوان با ضرر و زیان همراه است‌.

مراکز‌ آتش‌نشانی‌ پس از اعلام و اطلاع از آتش‌سوزی باید به فوریت به سروقت آتش بیایند، اما‌ گاهی‌ اوقات‌ راه‌بندانها و دوری راه و حوادث غـیر مـترقبه موجبات تأخیر را فراهم می‌آورد. پس بهتر است‌ برای‌ کنترل آتش و مهار آن و به حداقل رساندن خساراتوارده دستگاه آتش‌نشانی ساده‌ای را‌ در‌ محل‌ کتابخانه یا جایی نزدیک به کتابخانه مستقر ساخت.این دستگاه سـاده عـبارت از تـأمین‌ و آماده‌سازی‌ آب لوله‌کشی جهت اطفاء فـوری حـریق اسـت.عملکرد این روش چنان است که‌ به‌ محض‌وقوع آتش‌سوزی و گسترش دامنهء آن گرمای آتش به صورت خودکار سرلوله آب را باز خواهد‌ کرد‌ و آب در مـحوطه و مـحدودهء حـریق پاشیده می‌شود و به مجرد مهار آتش آب‌ قـطع‌ مـی‌گردد‌.خسارات وارده از این نوع مهار آتش کمتر از خسارتهایی است که با دخالت سازمان‌ آتش‌نشانی‌ به‌ عمل می‌آید؛دلواپسی و و نگرانی کـتابداران هـم از ایـن بابت کمتر است.به‌ علاوه‌ کتاب خیس شده را می‌توان مـرمت و تعمیر کرد و تقریبا به حال اول برگرداند،در حالی که‌ کتاب‌سوخته شده دیگر از دست رفته است.از طرف دیگر سـرمایه‌گذاری در‌ اسـتقرار‌ دسـتگاه آتش‌نشانی و خدمات و هزینهء نگهداری و حفظ و حراست‌ از‌ مواد‌ و ساختمان کتابخانه در برابر آتـش‌سوزی بـاید با‌ بودجه‌ و امکانات کتابخانه موازنه و هماهنگی داشته و همیشه با صرفه‌جویی همراه باشد.

امروزه کتابخانه‌ها کتابهای‌ قـیمتی‌ و نـفیس و نـسخه‌های خطی قدیمی و دیگر‌ اسناد‌ و مدارک خود‌ را‌ در‌ مخازن حفاظت شدهء مستقر در سالنهایی‌ بـا‌ مـقاومت مـصالح ساختمانی بالا با در و پیکر و قفل بند محکم و مقاوم و تحت‌شرایط‌ اقلیمی مناسب کنترل و نـگهداری مـی‌نمایند.بـعلاوه‌ این مخازن محافظت شده‌ به‌ سیستم کشف آتش و اطفاء حریق‌ نیز‌ مجهزند. سیستم اطـفاء حـریق به طریقی تعبیه شده که به محض احساس خطر‌ دی‌اکسید‌ کربن یا گـاز هـالون بـه‌ صورت‌ خودکار‌ در فضای مورد‌ تهاجم‌ آتش پخش می‌شود.در‌ حال‌ حاضر استفاده از گاز هالون در بـعضی کـشورها محدود شده و در کشورهای دیگر در‌ جریان‌ محدود شدن است،زیرا گاز هاون‌ اثرات‌ فـاسد کـننده‌ای‌ بـر‌ لایهء‌ اوزون موجود در طبقهء‌ فوقانی جو باقی می‌گذارد و دی‌اکسید کربن نیزبه دلیل ایجاد فضای خـفه کـننده مشکلات تنفسی‌ ایجاد‌ می‌کند.

مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات » پاییز و زمستان 1374، سال ششم - شماره 3 و 4 (صفحه 112)
حفاظت از ساختمان کتابخانه در‌ برابر‌ ورود‌ غیر‌ مجاز‌ یا سـرقت

حـضور‌ و افـزایش‌ روز افزون سخت افزارهای کامپیوتری در کاربرد تدابیر کنترل و بازرسی ورود و خروج به موقع به کتابخانه‌ را‌ ضروری‌ سـاخته اسـت.بـه عبارت دیگر،باید در‌ حفظ‌ و حراست‌ ساختمان‌ کتابخانه‌ تمهیداتی‌ به کار بست تـا افـراد غیر مسئول نتوانند به صورت غیر قانونی آن هم شب هنگام به ساختمان کتابخانه وارد شوند و هرگونه ورود غـیر مـجاز به کتابخانه‌ با موانع جدی و هشداردهنده مواجه گردد.امروزه برای حفظ و حـراست از سـاختمان کتابخانه‌ها تجهیزات فنی و الکتریکی و دید و شنودی مـتعددی تـولید و بـه بازار عرضه شده که استفاده از بعضی یـا از‌ هـمه‌ و یا ترکیبیاز آنها ضرورت پیدا کرده است.از آنجا که ساختمان اکثر کتابخانه‌ها در مـحدودهء شـهرها ساخته شده و اغلب فاقد دیـوار و حـفاظ یا نـردهء بـلند اسـت و استفاده از‌ موج‌ یابها یا کشف کـننده‌های اشـعّهء مادون قرمز به سهولت امکانپذیر نیست،لزوما تجهیزات حفاظتی را باید در بخش بـیرونی سـاختمان یعنی روی پنجره‌ها‌،درهای‌ ورودی،مسیر هواکشها،دریـچه‌ها،و کانالهای‌ ارتباطی‌ تعبیه و نـصب کـرد.بالاخص که بالا رفتن از بـخشهای پایـینی دیوارهای بیرونی ساختمان جهت دسترسی به درها و پنجره‌ها و ورودیها که در هر حال زیـاد‌ هـم‌ مشکل نیست غیر ممکن‌ بـاشد‌.هـمچنین پنـجره‌های اتاقهای روی زمین بـرای تـأمین ایمنی بیشتر دارای حفاظ پنجره مـضاعف بـاشند که البته نرده‌ها یا طارمی‌های آهنی و فولادی مشبک با فاصله‌های کم این منظور را بـرآورده مـی‌سازد.

درهای‌ خارجی‌ ساختمان نیاز به مـراقبت و مـواظبت ویژه دارنـد.قـفل و بـست درها با دقّت تـعبیه می‌شود،تابلو کلیدها در جایی که منحصرا مخصوص نگهداری کلیدها است استقرار می‌یابد،و نظام جایگزینی کـلیدها بـه‌ ترتیب‌ ضرورت استفاده‌ شکل می‌گیرد.

مـعمولا در سـاختمان کـتابخانه عـلاوه بـر درهای خروجی مـعمولی درهـای خروجی اضطراری هم تعبیه می‌شود‌.وضع این درها به طریقی است که از داخل به سادگی‌ بـاز‌ مـی‌شوند‌ و در زمـان حریق،خروج فوری و بدون اتلاف وقت افـراد را تـسهیل مـی‌کنند.ایـن نـکته را نـباید از ‌‌نظر‌ دور داشت که در اثنای حریقو قبل از فرارسیدن مأموران و نگهبانان،دزدهای حرفه‌ای‌ با‌ مهارت‌ دست به کار سرقت کتاب و تجهیزات کتابخانه می‌شوند و به سرعت خود را از صحنه خارج‌ مـی‌کنند.بنابراین،نخستین کاری که باید انجام داد راه‌اندازی سیستم ایمنی درهای خروجی‌ و اهرمهای مهر و موم شده‌ است‌.از آنجا که سارقان به سادگی قادرند اهرمهای مهر و موم شده را بشکنند،توصیه می‌شود کـه اهـرمهای به شبکهء برق وصل شوند،این تنها چارهء ایمنی قطعی و واقعی است،زیرا سارقان‌ ماهر غالبا به سرقت کتابها وتجهیزات اکتفا نکرده،طمع به سرقت کلیدها هم می‌کنند.

مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات » پاییز و زمستان 1374، سال ششم - شماره 3 و 4 (صفحه 113)

بـعلاوه،درهـای اضطراری و خروجی باید به شیوه‌ای تجهیز شوند که در حالت اضطراری به دستگاه اعلام خطر‌ نیز‌ وصل گردند.

راههای حفظ و حراست کتابخانه از سرقت

مـسئلهء سـرقت کتاب و وسایل و تجهیزات کتابخانه امـروزه یـکی از نکات عمدهء ایمنی به شمار می‌آید.متأسفانه موارد وقوع آن رو به ازدیاد‌ است‌ و با بالا رفتن قیمت کتاب گرایش و تمایل به سرقت نیز افزایش یـافته اسـت.سابقبر این،کـنترل و بـازدید بخش خروجی کتابخانه کفایت می‌کرد،ولی در حال حاضر کتابداران به‌ علت‌ مراجعات زیاد به کتابخانه حفاظت از کتاب و تجهیزاترا با روشهای مطمئن‌تری پی‌می‌گیرند.همان طوری که فروشگاهها برای کنترل خرید مردم از تـجهیزات پیـشرفتهء آگاه کننده استفاده می‌کنند کتابخانه‌ها‌ نیز‌ این‌ گونه وسایل را به کار‌ گرفته‌اند‌.آمارها‌ نشان می‌دهد که تعبیه تجهیزات به طور وضوح میزان سرقت را در کتابخانه کاهش داده است.ناگفته نماندکه مـراقبتهای دیـداری‌ نیز‌ حـذف‌ نگردیده،زیرا در مواردی کاهش سرقت و مراقبتهای دیداری‌ بهتر‌ از تجهیزات حفاظتی بوده است.به همین دلیل کتابداران از صـرف هزینهء زیاد برای تعبیه سیستم حفاظتی تکنولوژیکی بیم‌ دارند‌،غافل‌ از ایـنکه نـگهداری و حـفظ ارزشهای افزودهء کتاب و وسایل بیش از‌ هزینهء تعبیه تجهیزات هوشمند است.گزارشها حکایت از این دارد که یک چهارم تـا ‌ ‌یـک سوم کتابهای گمشده‌ در‌ حقیقت‌ به سرقت رفته‌اند و مبلغی که برای جایگزین کردن کـتابهای گـمشده مـورد‌ نیازاست‌ بیش از بهای خرید و نصب و استهلاک دستگاههای کنترل کننده است.بدون شک،مشکلاتی سر راه ایـن‌ نوع‌ سیستم‌ کنترل وجود دارد ولی غلبه بر آنها به سادگی امکانپذیر است.شکایتهای‌ اولیـه‌ درباره‌ مشکلاتی که سـر راه راهـنماهای کتابخانه و مسئولان کنترل وجود دارد،با اصلاح و تعدیل رفتار‌ و عملکرد‌ راهنماها‌ و تجهیزات حفاظتی کتابها قابل رفع و رجوع است.

اگر بر فرض در خروجی کتابخانه جایی‌ است‌ که به مانیتور کامپیوتر خیلی نزدیک اسـت و کلیدهای مغناطیسی و الکترومغناطیسی مانیتور موجبات برهم‌ زدن‌ سیستم‌ حفاظتی کتابهارا فراهم می‌سازند،این مشکلات را با همکاری بین مسئولان تدارکات سیستم‌ می‌توان‌ برطرف ساخت و راه حل دیگر اینکه مانیتور را با حفاظ فلزی در امـان‌ نـگاه‌ داشت‌.

ایمنی محل کار کارکنان و مراجعه کنندگان

از آنجا که دسترسی به مواد و منابع در اکثر‌ کتابخانه‌ها‌ آزاد است،تدوین واجرای مقررات ایمنی و امنیتی ضرورت تام پیدا کرده است‌.امروزه‌ مقررات‌ و تدابیر ایـمنی سـاختمان و مواد و

مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات » پاییز و زمستان 1374، سال ششم - شماره 3 و 4 (صفحه 114)

منابع کتابخانه را شرکتهای بیمه عمومی وضع می‌کنند و کتابداران را ملزم‌ به‌ رعایت‌ و اجرای این مقررات می‌نمایند،خاصه اینکه سازمان کتابخانهبا ورود تکنولوژی جدید‌ و مراجعات‌ روز افزون جامعهء کتابخوان پیوسته در حـال تـغییر و تحول است و انعطاف‌پذیری و تغییرپذیری ساختمان به موازات سازمان‌ کتابخانه‌ امری الزامی گردیده است.اگر معیارهای انعطاف‌پذیری و تغییرپذیری فضاهای مورد نیاز خط‌ سیر‌ لوله‌ها و کانالها و محل نصب تجهیزاتفنی بـرای‌ پیـشگیری‌ و هـمچنین‌ آمادگی در برابر حوادث ناگهانی پیـش بـینی‌ نـگردد‌ متأسفانه وقوع این حوادث غیر قابل اجتناب است.

بالاخره کتابداران هنگام سفارش و خرید‌ مبلمان‌ و تجهیزات فنی باید همهء اصول‌ ایمنی‌ سـاختمان را‌ بـرای‌ جـایگزینی‌ وسایل،رعایت کنند و به آن توجه‌ داشته‌ باشند.بـارها مـشاهده شده است که وسایل و تجهیزات تولید کشورهای خارجی با‌ استانداردهای‌ ملی ایمنی کشور سفارش دهنده هماهنگی‌ ندارد،ولو اینکه تـولید‌ کـنندگان‌ خـارجی آمادگی خود را برای‌ تغییر‌ و اصلاح تولیدات فنی خود اعلام نـمایند.

علاوه بر رعایت نکات ضروری ایمنی ساختمان‌ و تجهیزات‌،جنبهء دیگری از ایمنی مربوط‌ به‌ رفتار‌ و عملکرد کارکنان و مراجعه‌ کـنندگان‌ مـی‌شود.یـعنی یکی دیگر‌ از‌ راههای پیشگیری از حوادث،دادن آموزش و اطلاعات ایمن‌سازی و بالا بردن سـطح آگـاهی ودانش کارکنان‌ و مراجعه‌ کنندگان است.

نتیجه

مطالب مطرح شده‌ در‌ این مقاله‌ بخشی‌ از‌ نکات ایمن‌سازی ساختمان کـتابخانه‌ اسـت و نـه همهء آن،زیرا مقررات ملی ایمن‌سازی در کشورها متفاوت است و همینطور تغییرات‌ و تـحولات‌ پیـشرفت سـریع تکنولوژی در چگونگی مقابلهء‌ کتابخانه‌ها‌ با‌ حوادث‌ ناگهانی‌ تأثیری غیر قابل‌ انکار‌ دارد.


مقالات مرتبط:

.
دسته ها :
پنج شنبه بیست و هشتم 10 1396
اصول ایمنی در ساختمان سازی
مـقررات ملی ساختمان ایران ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا
1-1 کلیات
1-1-1 هدف

هدف این‌ مبحث تعیین حـداقل ضوابط و مقررات به منظور تأمین ایمنی و بهداشت عمومی در هنگام‌ اجرای عملیات ساختمانی اسـت‌.

1-1-2 دامنه‌ کاربرد
1-1-2-1

رعایت مـفاد ایـن مبحث در هنگام انجام عملیات ساختمانی،باری ساختمانهایی با زیربنای بیشتر از دو هزار متر مربع لازم الاجرا است. برای ساختمانهایی با زیربنای کمتر از دو هزار‌ متر مربع فقط رعایت مفاد بندهایی که علامت * مشخص شـده است،الزامی نیست.

1-1-2-2

سایر مقررات مربوط به ایمنی عملیات ساختمانی (از جمله آیین‌نامه و مقررات حفاظتی کارگاههای ساختمانی) که توسط مراجع ذیصلاح‌ تدوین‌،تصویب و ابلاغ گردیده است،به قوت خود باقی می‌باشد.

1-1-3 تـعاریف کـلی واژه‌ها

در این بخش تعاریف زیر ارائه می‌شود سایر اصطلاحاتی که جنبهء عمومی ندارد،در جای خود تعریف خواهد‌ شد‌.برای اصطلاحاتی که در این مبحث تعریف نشده‌اند،معنای متداول آنها موردنظر است.

1-1-3-1«ایـمنی عـمومی»عبارت است از: الف:ایمنی(سلامت و بهداشت)کلیه کارگران و افراد متفرقه که به نحوی‌ در‌ محیط کارگاه با عملیات ساختمانی ارتباط دارند.

ب:ایمنی(سلامت و بهداشت)کلیه افرادی که در مجاورت یا نزدیکی(تـا شـعاع مؤثر)کارگاه ساختمانی،عبور و مرور، فعالیت یا زندگی می‌کنند.

پ:مراقبت‌ و حفاظت‌ از‌ ابنیه،وسایل نقلیه،تأسیسات،تجهیزات‌ و نظایر‌ آن‌ در داخل کارگاه یا مجاورت آن.

1-1-3-2

«عملیات ساختمانی» عبارت است از: الف: «گود برداری» (عـملیات خـاکی) شـامل حفاری چاه‌ها و مجاری آب‌ و فـاضلاب‌.

خـاکبرداری‌، خـاکریزی،حفاری و پی‌کنی با وسایل دستی یا ماشین‌آلات‌ مکانیکی‌.

ب:هرگونه تغییر یا جابه جایی در دیوارها یا اعضای اصلی سازه‌ای و نیز توسعه بـنا یـا اضـافه کردن اشکوب.

پ:مرمت‌ و بازسازی‌ و هرگونه‌ تعمیر اساسی کـه مـوجب افزایش توان باربری ساختمان باشد،نظیر‌ تعویض سقف یا هریک از اعضای اصلی سازه‌ای یا بازسازی ساختمانهایی که در اثر عـوامل مـختلف تـخریب شده‌اند‌.

ت:عملیاتی‌ که‌ به منظور نگهداری ساختمان انجام شود،شـامل مراقبت و حفاظت ساختمان از‌ بروز‌ خرابیها،تعمیر یا تجدید نما،تعمیر آسانسور و سایر تجهیزات‌

تعاون » دوره جدید، آبان 1380 - شماره 122 (صفحه 25)

و تأسیسات ساختمانی،نظافت نما و شـیشه‌های بـیرونی،نـقاشی‌،نازک‌کاری‌ و نظایر‌ آنها.

ث:تخریب بنا

ج:«احداث ساختمان»شامل:

1.عملیات اجرایی اسـکلت و سـفت‌کاری ساختمان،اعم‌از‌ ساختمانهای‌ با‌ اسکلت فلزی،بتنی،چوبی،مصالح بنایی،قطعات پیش‌ساخته یا ترکیبی از آنها.

2.عـملیات اجـرایی‌ تـأسیسات‌ حرارتی‌ و برودتی،برقی،بهداشت(آب و فاضلاب)، گاز،آتش‌نشانی و نظایر آنها.

3.عملیات اجرایی نـازک‌کاری،نـماسازی و دیـگر‌ کارهای‌ مراحل پایانی ساختمان.

4.ساختن قطعات پیش‌ساخته در محل کارگاه ساختمانی.

1-1-3-3«کارگاه ساختمانی»محلی‌ اسـت‌ کـه‌ یـک یا تعدادی از عملیات ساختمانی مندرج در مفاد بند 1-1-3-2 در آن انجام شود‌.

1-2-3-4«محل‌ کار»محلی است در مـحدوده کـارگاه ساختمانی که در اختیار کارفرما باشد و کارگران‌ برای‌ انجام‌ کار به آنجا وارد شوند.

1-1-3-5«کـارفرما»شـخصی اسـت حقیقی یا حقوقی که یک یا چند‌ نفر‌ کارگر را در کارگاه ساختمان(محل کار)بـه کـار گمارد،اعم‌از اینکه‌ مقاطعه‌کار‌،پیمانکار‌ اصلی،پیمانکار جزء مالک یا قائم مقام قـانونی وی بـاشد.

1-1-3-6«کـارگر»شخصی است که در‌ کارگاه‌ ساختمانی‌(محل کار)زیر نظر کارفرما باشد.

1-1-3-7«فرد خوداشتغال»شخصی اسـت ذیـصلاح که‌ در‌ کارگاه ساختمانی بدون بهکارگیری کارگران دیگر،مسئولیت انجام تمام یـا قـسمتی از عـملیات ساختمانی را‌ به‌ عهده دارد.

1-1-3-8«شخصی ذیصلاح»شخصی است که شرایط لازم از قبیل آموزش‌ مناسب‌،تجربه،مهارت و آگـاهی کـافی بـرای اجرای صحیح‌ امور‌ محوله‌ را داشته باشد.

1-1-3-9«مرجع ذیصلاح»مرجعی است‌ که‌ طـبق قـانون،صلاحیت تدوین، تصویب یا ابلاغ ضوابط و مقررات مشخصی را داشته باشد‌.

1-1-3-01‌«مقام رسمی ساختمان» مرجعی است‌ کـه‌ طـبق قانون‌ مسئول‌ صدور‌ پروانه ساخت و نظارت بر امر ساختمان‌سازی‌ در‌ محدودهء مورد عـمل خـود باشد.

1-1-3-11«مهندس ناظر»شخصی است حقیقی یـا‌ حـقوقی‌ کـه طبق قانون نظام مهندسی ساختمان‌ دارای پروانه اشـتغال بـه‌ کار‌ مهندسی از وزارت مسکن و شهرسازی‌ است‌ و در حدود صلاحیت خود مسئولیت طراحی،محاسبه یا نـظارت بـر تمام یا قسمتی‌ از‌ عملیات سـاختمانی مـوضوع بند 1-1-3-2 را‌ بـرعهده‌ دارد‌.

1-1-3-21«وسـایل و تـجهیزات‌» عبارت‌ است از ماشین‌آلات و تجهیزات‌ ساختمانی‌،از قـبیل وسـایل و تجهیزات مکانیکی(دستگاه‌ها و وسایل موتوری نقل و انتقال،خاکبرداری و جابه جایی مصالح‌ سـاختمانی‌)،داربـستها،نردبانها،جان‌پناه‌ها، سکوها،راهروها و تسهیلات‌ مـشابه‌ و به طور‌ کلی‌ وسـایل‌ حـفاظتی و حمایتی که در‌ کارگاه ساختمانی بـه کـار گرفته شوند.

1-1-3-31«حادثه»واقعه‌ای است که بدونبرنامه و انگیزه قبلی‌،بطور‌ غیر مـنتظره‌ای اتـفاق افتد و باعث خسارت‌ مالی‌ یـا‌ صـدمه‌ جـانی‌ شود.

1-1-3-41«کار‌ در‌ سـاعت غـیر عادی»:عبارت است از کـاری کـه در خارج از وقت عادی یا ساعت کار‌ انجام‌ شود‌ کارنگهبانان و کارگران حفاظت ایمنی،کـار در‌ سـاعت‌ غیر‌ عادی‌ تلقی‌ نمی‌شود‌.

1-3-4 اجازه‌های مـخصوص (مـجوزهای مخصوص)

1-1-4-1 قـبل از شـروع عـملیات ساختمانی باید کلیه گـواهی و اجازه‌های لازمبه منظور اجرای عملیات ساختمانی،انبار کردن مصالح در پیاده‌روها،خیابانها وسایر فضاهای‌ عمومی و اسـتفاده از تـسهیلات عمومی از مراجغ ذیربط اخذ شود.مـسدود یـا مـحدود نـمودن پیـاده‌روها و معابر عمومی بـا رعـایت بند 1-1-1-2 مجاز خواهد بود.

1-1-4-2 ساختمانهای موقتی (سازه‌های موقتی):کلیه نقشه‌ها و مشخصات‌ راهروهای‌ سرپوشیده،گذرگاه ماشین‌آلات، شـمعها و سـپرها،پایـه‌های پله ها، حفاظ ها و دست‌اندازها و وسایل تجهیزاتی از این قـبیل، بـاید قـبل از سـاخت،نـصب و بـه کارگیری به تأیید مهندس ناظر رسد.

1-2-4-3 قبل از شروع‌ عملیات‌ ساختمانی کلیه نقشه‌های ساختمانیو برنامه کار احداث ساختمانهای مراکز تولیدی و صنعتی و به منظور پیش‌بینی امور حفاظت فنی و بـهداشت کار باید توسط واحدهای مربوط‌ در‌ وزارت کار و امور اجتماعی تأیید‌ شود‌.

1-1-5 مسئولیت ایمنی

1-1-5-1 در هر کارگاه ساختمانی، کارفرما موظف است اقدامات لازم،به منظور حفظ و تأمین ایمنی عمومی را به عمل آورد.

1-1-5-2 هرگاه یک یـا‌ چـند‌ کارفرما یا افراد خوداشتغال‌ به‌طور‌ همزمان،در یک کارگاه ساختمانی مشغول به کار باشند،باید با هماهنگی یکدیگر اقامت لازم را برای حفظ و تأمین ایمنی عمومی به‌گونه‌ای که در این مبحث و سایر قـوانین و مـقررات ملی‌ تعیین‌ شده است،به عمل آورد.مهندسین ناظر نیز موظف به نظارت و کنترل این امر

تعاون » دوره جدید، آبان 1380 - شماره 122 (صفحه 26)

می‌باشند.

1-1-5-3 هر کارفرمای اصلی یا کارفرمای جزء مـسئول تـدارک و فراهم آوردن روشنایی کافی در فضاهای عـمومی‌، تـهیه‌ نرده و حفاظ‌و نصب آنها در اطراف سقفها و دیوارهای خالی و فضاهای باز، فراهم آوردن و نصب نرده و حفاظ در اطراف پله‌ها‌ و پاگردها،ایجاد ورودی ایمن برای کارگاه ساختمانی و محل کـار،فـراهم آوردن‌ وسایل‌ اطفای‌ حـریق،تـأمین آب و آشامیدنی سالم و ایجاد سرویسهای بهداشتی، تهیه وسایل حفاظت فردی و کمکهای اولیه و به‌طور کلی فراهم ‌‌آوردن‌ و تأمین شرایط ایمنی عمومی،در داخل و خاج کارگاه ساختمانی است.

1-1-5-4 هر کارفرما باید‌ ابزار‌، وسایل‌ وتـجهیزات لازم بـرای انجام عملیات ساختمانی توسط کارگران را با رعایت مواداین مبحث تهیه‌،آماده و نگهداری نماید تا در موقع لازم در اختیار کارگران قرار دهد و ضمن‌ دادن آموزشهای لازم به‌ آنها‌ مراقبت نماید که از وسایل بطور صـحیح اسـتفاده کنند.

1-1-5-5 عـملیات ساختمانی باید طوری برنامه‌ریزی و اجرا شود که خطرهای احتمالی ناشی از آن،در داخلی یا خارج از محل کار،در اسرع‌ وقـت قابل پیشگیری باشد.

1-1-5-6 در صورت احتمال وقوع خطر جانی،کارفرما موظف اسـت فـورا کـار را متوقف نماید و کارگران را از محل احتمال وقوع حادثه دور کند.

1-1-5-7 کارفرما باید وقوع هرگونه‌ حادثه‌ ناشی از کار در ساعت کـار ‌ ‌عـادی یا در غیر ساعت کار عادی روزانه در محل کارگاه را در اسرع وقت و قبلاز آنکه عـلایم و آثـار مـرتبط با آن از‌ بین‌ رفته باشد،به واحدهای مربوطدر وزارت کار و امور اجتماعی محل اطلاع دهد.

1-1-6 کار در سـاعت غیر عادی

1-1-6-1 به هیچ کارگری نباید اجازه داده شود که خارج از ساعات‌ عادی‌ کـار در حال کار به تـنهایی مـشغول کار باشد.

1-1-6-2 روشنایی کافی در محل کار و امکان برقراری ارتباط برای کارگران و کلیه سرویسهای موردنیاز آنان باید فراهم شود.

1-2 ایمنی عمومی
1-2-1 ایمنی‌ و سلامت‌ مردم‌ و کارگران

1-2-1-1 در موقع اجرای عملیات‌ ساختمانی‌،باید‌ با رعـایت مفاد این مبحث و استفاده از روشهای مناسب دیگر ایمنی عمومی تأمین شود.

1-2-1-2 مسدود یا محدود نمودن پیاده‌روها و معابر عمومی‌ و سایر‌ فضاهای‌ عمومی،برای انبار کردن مصالح یا انجام عملیات‌ ساختمانی‌ با رعـایت مـفاد بند 1-1-4-1 و 1-2-1-3 و موارد زیر امکان‌پذیر می‌باشد.

الف:وسایل،تجهیزات و مصالح ساختمانی باید در جایی قرار داده شوند‌ که‌ حوادثی‌ برای عابرین و وسایط نقلیه‌به وجود نیاورند مصالح و وسایل فوق شبها‌ نیز باید به وسیله عـلایم درخـشان و چراغهای قرمز احتیاط مشخص شوند.

ب:در مواردی که نیاز به تخلیه مصالح‌ ساختمانی‌ در‌ معابر عمومی یا مجاور آن باشد،باید مراقبت کافی به منظور‌ جلوگیری‌ از لغزش،فروریختن یا ریزش احتمالی آنـها بـه عمل آید.

پ:در مواردی که پایه‌های داربست (موضوع‌فصل‌ 1-4-3)در‌ معابر عمومی قرار گیرد،باید با استفاده از وسایل مؤثر از جابه‌ جا‌ شدن‌ و حرکت پایه‌های آن جلوگیری شود.

1-2-1-3 هنگامی که بر اثر انـجام عـملیات سـاختمانی خطری متوجه‌ رفت‌ و آمد‌ عـابرین یـا اتـومبیلها باشد،باید با رعایت مفاد 1-2-1-2 و با کسب نظر از مراجع ذیربط‌ یک‌ یا چند مورد از موارد زیر به کار گرفته شود:

الف:گـماردن یـک‌ یـا‌ چند‌ نگهبان با پرچم اعلام خطر.

ب:نصب چـراغهای چـشمک‌زن با علایم درخشان در فاصله مناسب‌ از‌ محوطه خطر.

پ:نصب علایم آگاهی‌دهند و وسایل کنترل مسیر.

ث:ایجاد سازه‌های حفاظتی با رعایت‌ مـفاد‌ فـصل‌ 1-3-2 و بـند 1-2-1-4.

1-2-1-4 در صورتی که عملیات ساختمانی(بجز موارد مربوط به مفاد بـند 1-2-1-5)در فاصله کمتر‌ از‌ 3 متر یا مساوی با آن از راه عبور عمومی صورت گیرد،کارگاه‌ ساختمانی‌ باید‌ با رعایت مفاد بند 1-3-2 بـه وسـیله حـفاظ محصور گردد.

در صورتی که عملیات ساختمانی در‌ فاصله‌ بیش‌ از 3 متر از راه عبور عـمومی انـجام شود، کارگاه ساختمانی باید به‌ وسیله‌ حفاظ یا سایر جداکننده‌ها،به تشخیص مقام رسمی ساختمان مـحصور گـردد.

1-2-1-5 در صـورتی که عملیات ساختمانی‌،برای‌ بناهای:

الف:دو طبقه یا 8 متر ارتفاع در فاصله کمتر از 3 مـمتر‌ از‌ راه عـبور عـمومی.

ب:چهار طبقه یا 51‌ متر‌ در‌ فاصله 6 متر از راه عبور عمومی.

پ:بیش‌ از‌ چهار طبقه یا 51 متر ارتـفاع صـورت گـیرد.باید یک راهرو سرپوشیده موقتی‌ با‌ رعایت مفاد بند 1-3-2-3 در راه‌ عبور‌ عمومی در‌ طول‌ سـاختمان‌ ایـجاد شود مگر اینکه نسبت فاصله‌ ساختمان‌ تا راه عبور عمومی،بهارتفاع بیش از 1/2 بـاشد.

1-2-1-6 در صـورتی کـه‌ راه‌ عبور عمومی با رعایت مفاد بند‌ 1-2-1-2 محدود یا مسدود شده‌ باشد‌،باید راه عـبور عـمومی با‌ رعایت‌ مفاد 1-3-2،در محل مناسب که به تأیید مراجع ذیربط برسد،ایجاد گـردد.

1-2-1-7 بـر‌ رویـ‌ محلهای حفاری در معابر عمومی‌که‌ برای‌ استفاده از تسهیلات‌ عمومی‌ یا نصب انشعابات مربوط‌ صورت‌ گـیرد،بـاید یک پل موقت عبور عابر پیاده با مقاومت لازم با عرض حداقل‌ 1/5 متر‌ یـا عـرض پیـاده‌رو ایجاد شود.در‌ صورتی‌ که‌

تعاون » دوره جدید، آبان 1380 - شماره 122 (صفحه 27)

حفاری‌ در‌ خیابان‌ صورت گرفته باشد،باید‌ موقتا پلی با مقاومت کافی و بـا عـرض مـناسب ایجاد شود.

*1-2-1-8 اطراف سقفها و دیوارهای خالی و کلیه‌ فضاهای‌ باز،از قبیل چاه‌های آسـانسور،فـضاهای‌ پلکانها‌ و محلهای‌ پیش‌بینی‌ شده‌ برای عبور لوله‌های‌ تأسیسات‌ و کابلهای برق تا زمان پوشیده شدن یا نـصب مـوانع اصلی،باید با رعایت مفاد بندهای 1-3-2-1 و 1-3-2-2 به‌ وسیله‌ نرده‌های‌ مستحکم یا پاخـورهای چـوبی محافظت شوند.

1-2-1-9 بارگذاری‌ بیش‌ از‌حد‌ ایمنی‌ رویـ‌ هـر اسـتخوانبندی،حفاظت موقتی، چوب‌بست محوطه‌های اطراف پی‌کنی و سـرپوش گـذرگاه و نظایر آن مجاز نیست.

1-2-1-01 برای جلوگیری از بروز خطرهایی که نمی‌توان به طرق دیگر ایـمنی عـمومی‌ را تضمین نمود و همچنین برای جـلوگیری از ورود افـراد متفرقه بـه مـحوطه مـحصور شده یا به منطقه خطر و نـیز بـرای حفظ علایم نصب شده باید مراقب یا مراقبی در تمام‌ طول‌ روز و شب گـمارده شـوند بعلاوه کارگاه ساختمانی یا قسمتهای سـاخته‌شده از آن،در شرایطی که برای ایـمنی عـمومی خطر داشته باشد نباید بـه حـال خود رها شود.

*1-2-1-11 جابه‌ جایی‌ و حمل‌ونقل چوب،تیرآهنو سایر مصالح و همچنین ضایعاتی کـه انـتقال داده شوند باید با رعایت مـفادبـندهای‌1-4-1-4 صـورت گیرد.

(به تـصویر صـفحه مراجعه شود‌)

1-2-2 جلوگیری‌ از حـریق،سـوختگی و برق‌گرفتگی
1-2-2-1 کلیات‌

الف‌:در کلیه عملیات ساختمانی که برش و جوشکاری صورت گیرد یا مواد داغ و قـابل احـتراق استفاده یا انبار شوند،رعایت مـوارد ایـن فصل لازم مـی‌باشد‌.

ب:در‌ کـلیه مـحلهایی که خطر‌ آتش‌سوزی‌ وجـود دارد،کشیدن سیگار ممنوع است و باید علامت«خطر آتش‌سوزی،سیگار نکشید»در محلهایی مذکور نصب شود.

پ:آتـش زدن هـر نوع آشغال،ضایعات و خرده مصالح قـابل احـتراق و نـظایر آن مـمنوع‌ اسـت‌،مگر با کـسب اجـازه از مراجع ذیصلاح.

ت:جمع‌آوری و انبار نمودن روغن، گریس،کهنه‌های روغنی و نخاله‌های آلوده بهروغن و مواد نفتی و نظایر آن بـر روی وسـایل و تـجهیزات ساختمانی یا در مجاورت‌ آنها‌ مجاز نیست‌.

ث:کـلیه وسـایل گـرم‌کننده اعـم‌از دایـمیـا موقت باید به نحو درست نصب شوند،به طوری که از‌ دیوارها و قطعات چوبی کمتر از یک متر و از جداکننده‌های برزنتی و نظایر‌ آن‌ کمتر‌ از 3 متر فاصله نداشته باشند.

*1-2-2-2 مایعات قـابل احتراق و نظایر آن

الف:قبل از سوخت‌گیری باید موتور ماشین‌آلات ‌‌خاموش‌ شود و از ریختن مواد سوختی روی اگزوز و قسمت داغ موتور جلوگیری گردد.

ب:کلیه‌ مایعاتی‌ که‌ نقطه شعله‌زنی آنها کمتر از 7 درجه سانتیگراد می‌باشد،نباید روی سطح زمـین نـگهداری شوند،مگر‌ اینکه به صورت محدود داخل ظروف یا مخازن حفاظت شده باشند.

پ:خروجی و سرزیر‌ مخازن سوخت نباید در‌ جایی‌ تعبیه شده باشد که نشست یا سرزیر مخازن مذکور روی مـوتور،اگـزوز،تابلو و کلیه برق و باطری یا سایر منابع ایجاد جرقه ریخته شود.

ث:در جایی که بخار مایعات قابل اشتعال وجود‌ دارد،نباید از وسایلی که تولیدجـرقه مـی‌کند،مانند سیگار،پیلوت،گاز، چـراغ و سـایر وسایل برقی استفاده شود.

1-2-2-3 وسایل گرم‌کننده موقت

الف:تا زمانی که در محل کار از بخاری‌

تعاون » دوره جدید، آبان 1380 - شماره 122 (صفحه 28)

یا‌ هر‌ وسیله گرم‌کننده روباز به‌طور موقت استفاده شود:باید کـلیه ضـوابط و مقررات مربوط از قبیل درجـه حـرارت ماکزیمم، فاصله گرم‌کننده تا مواد قابل احتراق،خروج گازهای مضر و همچنین سایر مواردی که‌ توسط‌ مراجع ذیصلاح اعلام شده است، رعایت گردد.

*ب:در هنگام استفاده از وسایل گرم‌کننده موقت باید تهویه لازم و کـافی صـورت گیرد.

*پ:وسایل گرم‌کننده موقت در موقع استفاده باید به نحو‌ مطمئن‌ روی کف قرارداده شوند،به‌طوری که امکان واژگون شدن آنها وجود نداشته باشد.بعلاوه وسایل مناسب اطفای حریق نیز،باید در مـحل مـوجود باشد.

*ث:در مـواقعی که از‌ گاز‌ مایع‌ برای گرم کردن محلهای موقت‌ کار‌ استفاده‌ شود،مخزن گاز باید خارج از ساختمان و در فـضای آزاد قرار داده شود.

1-2-2-4 پخت قیر و آسفالت

الف:بشکه و دیگهای پخت قیر‌ و آسفالت‌ در‌ مـوقع اسـتفاده بـاید در جای خود محکم شده‌ باشند‌،به‌طوریکه در حین کار هیچ خطری متوجه افراد نشود.

ب:بشکه و دیگهای پخت قـیر ‌ ‌و آسـفالت باید در خارج از ساختمان‌ و در‌ فضای‌ باز قرار داده شوند،قرار دادهن آنها در معابر عمومی‌ بـدون کـسب اجـازه از مقام رسمی ساختمان مجاز نیست.

پ:در مواقع کار با دیگهای پخت قیر و آسفالت باید‌ وسایل‌ اطـفای‌ حریق مناسب در دسترس باشد.

ت:ظروف محتوی قیر داغ نباید در‌ محوطه‌ بسته نگهداری شوند،مـگر آنکه قسمتیاز محوطه بـاز بـاشد و عمل تهویه به طور کامل و کافی‌ انجام‌ گیرد‌.

ث:کارگرانی که به پختن قیر و آسفالت مشغول شوند باید به دستکش و ساعد‌ بند‌ حفاظتی‌ مجهز باشند.

ج:بالا بردن آسفالت یا قیر داغ توسط کـارگر از نردبان ممنوع است‌.

*1-2-2-5 دیگهای‌ بخار‌:کلیه دیگهای بخار اعم‌از اینکه به صورت موقت یا دائم مورد استفاده قرار گیرند‌،باید‌ توسط افراد ذیصلاح و با رعایت مقررات مبحث تأسیسات برودتی و حرارتی نصب و راهـ‌اندازی شـوند‌

1-2-2-6 برش‌ و جوشکاری‌ با گاز و برق:

الف:قبل از شروع عملیات جوشکاری یا برش کلیه دستگاه‌های اندازه‌گیری‌ کنترل‌ فشار و شدت جریان و نظایر آن باید کنترل شود.

ب:برای حفاظت افراید یا مواد‌ قابل‌ احتراق‌ در مـقابل جـرقه،تابش و نظایرآن، باید از وسایل حفاظتی نظیر ماسک،سپر و توری استفاده‌ شود‌.

پ:چنانچه عمل برش و جوشکاری در مجاورت مواد قابل اشتعال صورت گیرد، باید‌ ضمن‌ فراهم‌آوردن‌ وسایل اطفای حریق مناسب و کـافی،یـک فرد کمکی نیز در محلحاضر باشد.

ت:در مواقعی‌ که‌ جوشکاری‌ روی فلزاتی که پوشش قلع،روی ونظایر آن دارند صورت گیرد،لازم‌ است‌ دود ناشی از جوشکاری سریعا به خارج از محل کار هدایت شود.

ث:بـه مـنظور جـلوگیری از‌ احتمال‌ خطر انفجار سیلندرهای گـاز اکـسیژن بـاید شیرآلات و اتصالات آن را از روغن‌ و گریس‌ دور نگهداشته شود و کارگران از دست زدن‌ به‌ سیلندرهای‌ گاز اکسیژن واتصالات آن با دست آلوده‌ به‌ روغن یا گـریس خـودداری نـمایند.

1-2-2-7 مراقبت و نگهداری از سیلندرهای گاز تحت فشار

الف‌:شـیر‌ ایـنگونه سیلندرها باید با دست‌ و بدون‌ استفاده از‌ چکش‌ و آچار‌ باز شود و در صورت لزوم از‌ آچارهای‌ مخصوص استفاده شود.

ب:سیلندرهایی که مورد اسـتفاده نـباشند، بـاید طوری در فضای‌ آزاد‌ خارج ازبنا قرار داده شوند‌ که از تابش مستقیم‌ نـور‌ خورشید یا درجه حرارت بالا‌و نیز‌ وارد آمدن ضربه، محافظت شوند.

پ:سلیندرها نباید از هیچ ارتفاعی به پایین پرتاب‌ شـوند‌ ضـمنا در بـالا بردن و پایین‌ آوردن‌ آنها‌،لازم است از‌ کلافهای‌ مخصوص استفاده شوند.

ت:سیلندرهای‌ گـاز‌ بـاید از محل جوشکاری و برش فاصله کافی داشته باشند، به‌طوری که جرقه،براده،یا‌ شعله‌ به آنها نـرسد.

*1-2-2-8 قـالبهای بـتنی:تا‌ زمانی‌ که قالبهای‌ بتنی‌ قابل‌ احتراق از طبقه‌ای که‌ در حال احداث اسـت خـارج نـشود،نباید مواد و مصالح قابل احتراقرا در آنجا انبار‌ کرد‌.

*1-2-2-9 انبار کردن ماده قابل اشتعال:انـبار‌ کـردن‌ مـواد‌ سوختنی‌،روغن‌، رنگ و سایر مواد‌ قابل‌ اشتعال،باید با رعایت مقررات حفاظت در مقابل حـریق (مـبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران) صورت‌ گیرد‌.

1-2-2-01‌ ضایعات و آشغالهای قابل احتراق:ضایعات و آشـغالهای قـابل‌ احـتراق‌ باید‌ در‌ جای‌ مناسبی‌ جمع‌آوری و به‌طور روزنامه از محل کار خارج شده،به محل مجاز حـمل شـوند.سوزاندن ضایعات و آشغال در محل کارگاه ساختمانی مجاز نیست.

1-2-2-11 خطوط فشار برق

الف‌:بـرای جـلوگیری از خـطر برق‌گرفتگی و برای بالا بردن سطح ایمنی افراد و کاهش‌

تعاون » دوره جدید، آبان 1380 - شماره 122 (صفحه 29)

(به تصویر صفحه مراجعه شود) ضایعات فـیزیولوژیکی و انـسانی و حفاظت از تأسیسات عمومی،باید قانون و آیین‌نامه حریم خطوط انتقال‌ و توزیع‌ نیرویبـرق در کـلیه عـملیات ساختمانی،رعایت شود.

ب:کلیه سیمکشی‌های موقتو دایم و نصب تجهیزات برقی باید با رعایت ضوابط و مـقررات مـبحث طـرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمانها(مبحث سیزدهم مقررات‌ ملی‌ ساختمانی ایران)صورت گـیرد.

پ:قـبل از گودبرداریها،باید اقدامات لازم برای حفاظت و ایزوله‌کردن خطوط فشار قوی انجام شود.خطوط فشار قوی عبارت اسـت‌ از‌ کـلیه خطوط حاوی الکتریسیته که‌ دارای‌ ولتاژ 0001 و بیشتر باشند.

ت:در محلهایی که خطوط فـشار قـوی وجود دارد،تعمیر و نصب وسایل و تجهیزات برقی و سـیمکشی بـرای اسـتفاده‌های موقت مجاز نیست،مگر‌ اینکه‌ جریان بـرق قـطع شود‌ یا‌ عملیات فوق با رعایت مفاد 1-2-2-9 پ،در فاصله بیش از 3 متری از خطوط و دستگاه‌های دارای جـریان بـا ولتاژ بالا،صورت گیرد.

1-2-2-21 وسـایل و تـجهیزات اطفای حـریق

الف:سـطلهای آب و مـاسه و کپسولهای‌ خاموش‌کننده‌ و سایر وسایل قابل حـمل کـه به منظور اطفای حریق به کار می‌روند،باید در قسمتهای مختلف کارگاه سـاختمانی نـصب و آماده استفاده باشند.

ب:در مواقعی که لولهـ‌ها و شیرهای آتش‌نشانی باید بـه‌ صـورت‌ بخشی از‌ تأسیسات دائمی ساختمان مـورد اسـتفاده قرار گیرند،لازم است با نظارت مراجع ذیصلاح نصب و آماده بهره‌برداری شوند‌ باید هـمیشه فـاصله این لوله‌ها و شیرها تا خـیابان مـشخص بـاشد در‌ فاصله‌ دو‌ متری از شـیرهای بـرداشت(شیر آتش‌نشانی)یا فـاصله بـین شیرهای فوق و خیابان،نباید هیچگونه مصالح یا ضایعات ‌‌ساختمانی‌ ریخته شود.

1-2-3 کمکهای اولیه

1-2-3-1 کـلیات:در کـلیه کارگاههای ساختمانی وسایل کمکهای اولیه و آمـوزش‌ افـراد‌ در‌ آن زمینه،بـاید بـاتوجه بـه نوع کار و متناسب بـا تعداد کارگران تأمین شود و اقدامهای لازم‌ برای انتقال فوی کارگران آسیب‌دیده یا کارگرانی که دچـار بـیماریهای ناگهانی شوند،به‌ مراکز پزشکی بـه عـمل‌ آیـد‌.

1-2-3-2 جـعبه کـمکهای اولیه:جعبه کـمکهای اولیـه که دارای وسایل ضروری اعلام شده از طریق مراجع ذیربط باشد،باید در جای مناسب نصب و از هرگونه آلودگی و گـرد و غـبار دور نـگهداشته شود و همیشه‌ در دسترس کارگران باشد.

1-3 وسایل و سـازه‌های حـفاظتی و تـسهیلات بـهداشتی
1-3-1 وسـایل و تـسهیلات بهداشتی
1-3-1-1 کلیات

الف:در هر کارگاه ساختمانی،بسته به محل،نوع کار،تعداد کارگران،زمان و ساعات کار،باید ضمن رعایت‌ مقررات‌ مربوط،تسهیلات رفاهی و بهداشتی زیر تأمین شود و در دسـترس کارگران قرار گیرد.

ب:در عملیات ساختمانی،به کارگرانی‌

تعاون » دوره جدید، آبان 1380 - شماره 122 (صفحه 30)

که بطور مستمر با گچ،سیمان یا سایر مواد آلوده کننده تماس مستقیم‌ دارند‌،باید حتی المقدور یک بار برای هر شیفت کاری شـیر داده شـود.

1-3-1-2 آب آشامیدنی

الف،در تمام محلهای کار در کارگاه ساختمانی،باید آب آشامیدنی سالم و کافی در اختیار‌ کارگران‌ قرار گیرد.

ب:آب آشامیدنی باید از منابع بهداشتی تأیید شده تهیه شود و کلیه نکات بهداشت از نظر سالم نگهداشتن مـخازن و ظـروف نگهداری آب آشامیدنی نیز رعایتگردد.

پ:چنانچه در‌ کارگاه‌ ساختمانی‌ برای مصاف غیر آشامیدنی،آب‌ ذخیره‌ و نگهداری‌ شود،باید تابلوی«غیرقابل شرب» بر روی مخازن یـا شـیرهای برداشت آن نصب شود.

1-3-1-3 سرویسهای بـهداشتی:در هـر کارگاه ساختمانی،باید‌ به‌ ازای‌ هر 03 نفر کارگر،حداقل یک سرویس بهداشتی‌ محصور‌،با آب و وسایل کافی شستشو ساخته و آماده شود.

1-3-1-4 محلهایتعویض لباس (رخـتکن):در هـر کارگاه ساختمانی باید فـضاهای سـرپوشیده‌ کافی‌ و کاملا‌ بهداشتی، برای تعویض لباس کارگران فراهم شود.

1-3-1-5 غذاخوری،محل اقامت‌ و استراحت کارگران:در هر کارگاه ساختمانی باید محلهایی برای غذاخوری و اجتماع کارگران و همچنین محلهای مناسب کافی و مجزا برای‌ اقـامت‌ و اسـتراحت‌ موقت کارگرانی که به دلیل دوری محل کار از محل سکونت‌ آنها‌ یا دستور کارفرما مجبور به اقامت در کارگاه باشند،با وسایل و امکانات موردنیاز فراهم شود.

1-3-1-6 نور‌ و روشنایی‌:در‌ کلیه کارگاههای ساختمانی،بـاید نـور و روشنایی طـبیعی و مصنوعی کافی و مناسب و در صورت‌ لزوم‌ وسیله‌ روشنایی قابل حمل در محلهای کار،عبور و مرور،غذاخوری، اقامت و استراحت کـارگران فراهم شود‌.

1-3-1-7:تهویه‌:کلیه‌ محلهای کار، اقامت،استراحت و غذاخوری کارگران بـاید بـه صـورت طبیعی یا مصنوعی تهویه شوند‌ بطوری‌ که هوای کافی و سالم برای محلهایی فوق فراهم شود.

1-3-2 سازه‌های حـفاظتی

‌ ‌1-3-2-1 نـرده استاندارد‌:حفاظی‌ عمودی‌ است که باید برای جلوگیری از سقوطافراد در اطراف و گوشه‌های نـمایان سـقفها و دیـوارهای‌ باز‌،رمپها،سکوهایکار، راهروها،راه‌پله‌ها،سقفهای موقت یا سایر محلهای کار و تردد کارگران‌ تـعبیه‌ شود‌.

الف:نرده استاندارد باید در گوشه و اطراف رمپها،سکوهای کار،راهروها، سقفهای موقت و نـظایر آن‌که‌ از‌ زمین و کف یـا هـر مکان دیگری که بیش از 3 متر ارتفاع دارد‌،نصب‌ گردد‌.همچنین در مکانهایی که در مجاورت محلهای حفاری،گودبرداری و کابلهای فشار قوی قرار دارد و در‌ اطراف‌ تمام‌ قسمتهای باز سقفها یا دیوارهای باز که در فعالیتهای ساختمانی مـورد استفاده‌ قرار‌ نگیرند.نصب شود.

ب:ارتفاع نرده استاندارد از کف طبقه یک سکوی کار نباید از 09 سانتیمتر‌ کمتر‌ و از 011 سانتیمتر بیشتر باشد،همچنین ارتفاع نرده راه‌پله نباید از 57‌ سانتیمتر‌ کمتر از 58 سانتیمتر باشد.

پ:ساختمان و اجزای‌ سـازه‌ نـرده‌ باید دارای چنان مقاومتی باشند که بتوانند‌ در‌ مقابل حداقل 001 کیلوگرم فشار و ضربه وارد در تمام جهت مقاومت نمایند بعلاوه‌ نرده‌ باید مقاومت لازم را برای‌ موقعی‌ که در‌ معرض‌ برخورد‌ وسایل متحرک قرار گیرد، داشته بـاشد‌.

1-3-2-2 پاخـورهای‌ چوبی

در قسمتهایی که امکان ریزش ابزار و مصالح ساختمانی از اطراف و گوشه‌های‌ نمایان‌ کفها ودیوارهای باز رمپها،سکوهای کار‌،گذرگاهها یا سقفهای موقت‌ و نظایر‌ آن وجود دارد،باید پاخورهایی‌ از‌ چوب مناسب به ضـخامت حـداقل 2/5 سانتیمتر و به ارتفاع 51 سانتیمتر نصب شود.در‌ داربست‌ معلق می‌توان از پاخور به‌ ارتفاع‌ 01‌ سانتیمتر استفاده نمود‌.

1-3-2-3 راهرو‌ و سرپوشیده موقتی: سازه‌ای است‌ حفاظتی‌ که به صورت موقت در پیاده‌روها یا سایر مـعابرعـمومی بـرای جلوگیری از خطرهای‌ ناشی‌ از پرتاب شـدن مـصالح و وسـایل و تجهیزات‌ ساختمانی‌ ایجاد می‌شود‌.

الف‌:ارتفاع‌ راهروی سرپوشیده نباید کمتر‌ از 2/5 متر و عرض آن نیز کمتر از 1/5 متر یا عرض پیاده‌وی موجود باشد.

ب:راهـرو بـاید‌ فـاقد‌ هرگونه مانع و دارای روشنایی لازم طبیعی‌ یا‌ مصنوعی‌ دائمی‌ بـاشد‌.

پ:سـقف راهرو باید‌ توانایی‌ تحمل کلیه بارهای احتمالی وارد و حداقل فشار 007 کیلوگرم بر متر مربع را داشته باشد بعلاوه‌ سایر‌ قسمتهای‌ آن نـیز بـاید تـحمل بار مربوط و فشار‌ مذکور‌ را‌ داشته‌ باشند‌.

ت:سقف‌ راهرو باید از الوار بـه ضخامت حداقل 5 سانتیمتر،طوری ساخته شود که از ریزش آب و مصالح به داخل آن جلوگیری به عمل آید.

ث:اطراف بیرونی سـقف راهـرو‌،بـاید دارای حفاظ کاملی از چوب یا توری فلزی مقاوم به ارتفاع حداقل یـک مـتر باشد.زاویه این حفاظ را نسبت به کف می‌توانحداکثر 54 درجه به طرف خارج‌ اختیار‌ کرد.

ج:اطـراف راهـرو سـرپوشیده که در مجاورت کارگاه ساختمانی قرار دارد،باید دارای حفاظ یا نرده‌ای به ارتفاع لازم مـطابق مـشخصات و ویـژگیهای مذکور در مبحث الزامات عمومی ساختمان(مبحث‌ چهارم‌ مقررات ملی ساختمان ایران)باشد.

1-3-2-4 سقف مـوقت و سـرپوش حـفاظتی:

سقف موقت و سرپوش حفاظتی،پوششی است حفاظتی،از قبیل توری یا تخته‌بندی (الوار)که‌ برای‌ جـلوگیی از آسـیب ناشی از‌ اثر‌ سقوط اشیا در کارگاه ساختمانی یا مجاورت آن برپا می‌شود.

الف:سرپوش حفاظتی بـاید چـنان طـراحی‌

تعاون » دوره جدید، آبان 1380 - شماره 122 (صفحه 31)

و ساخته می‌شود که در اثر ریزش مصالح با‌ ابزار‌ روی آن هیچ‌گونه خطری‌ متوجه‌ افرادی که در زیـر آن قـرار دارند نگردد.

ب:پوشش موقت فضاهای باز،سقفها و دیوارها،باید با استفاده از تخته بـا ضـخامت 2/5 سـانتیمتر یا معادل آن برای سوراخهای تا دهانه 54‌ سانتیمتر‌ و تخته با ضخامت 5 سانتیمتر یا معادل آن برای سـوراخهای بـا دهانه بیش از 54 سانتیمتر صورت گیرد.

پ:برای سقفهای موقت که به صورت سـکوهای کـار مـورد استفاده قرار گیرند،باید‌ از‌ تخته‌هایی با‌ ضخامت 5 در 52 سانتیمتر که محکم به یکدیگر بسته شده بـاشند. اسـتفاده شـود.

1-3-2-5 تورهای ایمنی:در مورادی‌ که نصب سکوهای کار و نرده‌های حفاظتی استاندارد،در ارتفاعبـیش از‌ 3 مـتر‌ امکان‌پذیر‌ نباشد،باید برای جلوگیری از سقوط افراد از تورهای ایمنی با رعایت موارد زیر استفاده کرد:

الفـ‌:‌‌تـورهای‌ ایمنی باید در فاصله‌ای که سازندگان آنها مشخص نموده‌اند،نصب شود، به نـحوی‌ کـه‌ ارتفاع‌ سقوط کارگران بیشتر از شش متر نـباشد و تـا آنـجا بالابرده شوند که فاصله کافی‌ بـر فـراز آنها برای برپایی و نصب اجزای ساختمان،حرکت ماشین‌آلات و نظایر آن وجود‌ داشته باشد.

ب:بـرپایی و نـصب‌ تورهای‌ ایمنی، همچنین جمع‌آوری و بـرچیدن آنـها باید تـوسط شـخص ذیـصلاح و با استفاده از کمربندها و نگهدارنده‌های محکم ایـمنی صـورت گیرد این تورها قبل از استفاده و در مدت بهره‌برداری باید توسط شخص ذیصلاح بـازرسی‌ و کـنترل شوند،استفاده از تورهای فرسوده و آسیب‌دیده مـجاز نیست.

1-3-3 وسایل حفاظت فـردی
1-3-3-1 کـلیات

الف:تعریف«وسایل حفاظت فردی» وسـایلی اسـت از قبیل کلاه ایمنی،کفش و پوتین،ماسک،نقاب و عینک،تورهای حفاظتی‌،کمربند‌ ایمنی،دسـتکش لاسـتیکی عایق،چکمه و نیم‌چکمه لاستیکی و لبـاس ایـمنی کـه کارگران،افراد خـوداشتغالو سـایر کسانی که در کارگاه سـاختمانی فـعالیت نمایند،باید متناسب با نوع کار خود آنها را مورد‌ استفاده‌ قرار دهند.

(به تـصویر صـفحه مراجعهشود) ب:کلیه وسایل حفاظت فـردی بـاید از نظر کـیفیت مـواد مـورد استفاده ومشخصات فنی سـاخت،مورد تأیید مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران باشند‌.

پ:کلیه‌ وسایل حفاظت فردی باید بطور مـرتب تـوسط اشخاص ذیصلاح بازرسی و کنترل شده،در صـورت لزوم تـعمیر یـا تـعویض شـوند،تا همواره بـرای تـأمین حفاظت کارگران آماده باشند.

ت:در تمام‌ محلهای‌کار‌ باید لباس تمیز و متناسب با‌ نوع‌ کار‌ در اختیار کـارگران قـرار گـیرد.بعلاوه لباس کار باید طوری تهیه شـود کـه مـوجب بـروز حـادثه نـشود وکارگر بتواند با آن‌ به‌ راحتی‌ وظایف خود را انجام دهد.

1-3-3-2 کلاه ایمنی

الف‌:در‌ کلیه عملیات ساختمانی که در آنها احتمال وارد آمدن جراحاتی به افراد در اثر سقوط فرد یـا سقوط وسایل‌ و تجهیزات‌ و مصالح‌ وجود دارد،بایداز کلاه‌های ایمنی با رعایت موارد زیر‌ ویژگیهای مندرج در استانداردهای شماره 0731 و 1831 ایران استفاده شود.

ب:پوسته کلاه باید از مواد سخت و بادوام ساخته‌شده‌،تمام‌ لبه‌های‌ آن گرد و پرداخـت شـده باشد پوسته کلاه باید بطور محکم به‌ کلاف‌ یراقی که روی سر مصرف‌کننده جای می‌گیرد،متصل شود و فاصله آزاد ین کلاف یراق و پوسته کلاه‌ نباید‌ از‌ 91 میلیمتر کمتر باشد.

پ:کلاه‌های ایمنی نـو یـا آنهایی که قبلا مورد‌ استفاده‌ قرار‌ گرفته‌اند،باید قبل از اینکه در اختیار کارگران قرار گیرد،توسط اشخاص ذیصلاح کنترل‌ و اجازه‌ استفاده‌ از آنها داده شود.

1-3-3-3 کـفش و پوتـین ایمنی

الف:برای کارگرانی که هـنگام کـار،پاهای‌ آنها‌ در معرض خطر برخورد با اجسام داغ و برنده یا سقوط اجسام قرار دارد‌،باید‌ کفش‌ و پوتین ایمنی با رعایت استاندارد شماره 6311 ایران تهیه شود و در اخـتیار آنـها قرار‌ گیرد‌.

ب:کفشها و پوتـینهای ایـمنی را باید به راحتی پوشید و درآورد،بند کفشها و پوتینهای ایمنی‌ باید‌ به‌ آسانی باز و بسته شود.

1-3-3-4 عینک و نقاب حفاظتی

الف:به هنگام جوشکاری،برشکاری، آهنگری،ماسه‌پاشی(سند‌ پلاستیک‌)و نظایر آنها که نوع کـار بـاعث ایجاد خطرهایی برای صورت و چشم کارگران‌ می‌شد‌،باید‌ عینک و نقابهای حفاظتی مخصوص اینگونه کارها مطابق استاندارد شماره 6211 ایران تهیه شده،در اختیار‌ آنان‌ قرار‌ گیرد.

1-3-3-5 دستکش حفاظتی

الف:برای حفاظت دست جـوشکاران و سـایر کارگران سـاختمانی که‌ با‌ اشیای داغ و برنده،از قبیل اوراق فلزی و شیشه‌های جام سروکار دارند،باید دستکشهایبرزنتی یا چرمی‌ ساقه‌دار‌ مـطابق با ویژگیهای استاندارد شماره 4671 ایرانتهیه شود و در اختیار آنها‌ قرار‌ گـیرد.

1-3-3-6 دسـتکشهای لاسـتیکی عایق

الف:به منظور‌ حفظ‌ جان‌ کارگران برق کار که به هنگام کار‌ با‌ شبکه تحت فشار بـرق ‌ ‌بـقیه در صفحه 17

تعاون » دوره جدید، آبان 1380 - شماره 122 (صفحه 71)

شده است.

ج-ممنوعیت تصدی ریاست‌ و عضویت‌ هیأت مدیره و مدیریت عامل شرکت‌ تـوسط‌ اعـضای کـارمند‌ دولت‌ شرکت‌.

د-اعمال محرومیت‌ها و مجارزاتهایی برای کارمندان دولت‌ و در‌ صورت تصدی عضویت هیأت مدیره و مدیریت عـامل شرکت براساس مقررات قانون ممنوعیت‌ تصدی‌ بیش از یک شغل دولتی مصوب‌ سال 3731 مـجلس شورای‌ اسلامی‌ که انـفصال مـوقتدر نوبت‌ اول‌ تا انفصال دائم از خدمات دولتی در صورت تکرار و تحمل مجازاتحبس تعزیزی‌ و محرومیت‌های‌ دیگری را شامل می‌شود.

بنا‌ به‌ دلایل‌بالا و ضرورت رعایت‌ مصالح‌ و منافع عمومی شرکت و اعضای‌ آن‌،ایجاب می‌نماید که هـرچه سریعتر مجمع عمومی فوق العاده را تشکیل داده و مجوز پذیرش‌ متقاضیان‌ آزاد به عضویت شرکت را با‌ تصویب‌ هیأت مدیره‌،از‌ اساسنامه‌ و مدارک لازمه به اداره‌ کل تعاون استان تهران اقدام فرمایید.طبعا در صورت رعایت مـقررات،ارسـال تأییدیه ثبت اساسنامه‌ جدید‌ بهاداره ثبت شرکتها و صدور آگهی‌ ثبتی‌ و انتشار‌ موضوع‌ در‌ روزنامه رسمی کشور‌،امکان‌پذیر‌ خواهد شد.

بقیه از صفحه 13

یا وسایل برقی در معرض خطر برق‌گرفتگی قرار دارند،باید‌ عـلاوه‌ بـر‌ ابزار ویژه این دستکش،کفش و کلاه مخصوص‌ عایق‌ الکتریسیته‌ با‌ رعایت‌ استاندارد‌شماره 5461 ایران تهیه شود و در اختیار آنان قرار گیرد. ب:دستکشهای لاستیکی عایق پس از هربار مصرف باید طبق ضوابط و ویـژگیهای اسـتاندارد شماره 5461 ایران توسط افراد‌ مجدد آماده شود.

1-3-3-7

در محل کارهای مرطوب یا برای کارهایی که در آب انجام می‌شود،به منظور حفاظت پای کارگران در مقابل آب و گل و نظایر آن باید به تناسب نوع‌ کار‌،چـکمه و نـیم‌چکمه لاسـتیکی با رعایت استاندارد شماره 3831 ایـران تـهیه شـده،در اختیار آنها قرار گیرد.

1-3-3-8 لباس ایمنی برای جوشکاری و مشاغل مشابه

برای جوشکاری و مشاغل مشابه آن‌که کارگران در‌ معرض‌ سوختگی و جراحات دیگرقـرار دارنـد،بـاید لباس ایمنی با رعایت ویژگیهای استاندارد شماره 7731 ایـران تـهیه شود و در اختیار آنان قرار گیرد.

1-3-3-9

در‌ مواردی‌ که جلوگیری از انتشار گرد‌ و غبار‌ و مواد شیمیایی یا تهویه محیط آلوده به مواد مـزبور،از لحـاظ فـنی ممکن نباشد،باید ماسک یا وسایل حفاظتی مناسب تهیه شـود و در اختیار‌ کارگران‌ قرار گیرد.

(به تصویر‌ صفحه‌ مراجعه شود)

1-3-3-01 کمربند ایمنی

برای جوشکاری،سیمکشی یا هر نوع کـار دیـگر در ارتـفاع بیش از 3 متر که امکان تعبیه سازه‌های حفاظتی برای جلوگیی از سقوط کـارگران مـقدور نباشد‌،باید‌ کمربند ایمنی تهیه شود و در اختیار کارگران قرار گیرد.

منبع:انتشارات دفتر تدوین و ترویج مـقررات مـلی سـاختمان وزارت مسکن و شهرسازی.

دسته ها :
پنج شنبه بیست و هشتم 10 1396
X